Beïng Brainwashed

De man van onze dochter heeft helaas geen hersens. Maar zelf denkt hij van wel. Daarentegen barst hij van de hebzucht. Als schoonvader is dat niet iets om vrolijk van te worden. Als schoonmoeder trouwens ook niet. De dochter dacht daar een beetje anders over. Wat heet "een béétje"….? Zij zag in hem een uiterst exploiteerbare echtgenoot. Mits hier en daar wat bijgeschaafd. Maar dat bleek haar wel toevertrouwd. Wij daarentegen zagen een bovenmaatse, uit Tussauds weggelopen paspop, met destijds voor z'n toen nog jonge leeftijd een belachelijk dikke Duitse Statuskoets, in een Italiaans maatpak en een set golfclubs in z'n kofferbak. Want kleren en grasknikkeren maken de chique (denkt hìj nog steeds). Plus een paar Rolexen natuurlijk. De afgedankte van z'n baas… Want die baas is de échte locomotief van het stel. Die heeft wèl hersens. Haar man denkt dat hij ook diens beste vriend is. Zo wanhopig dom is-ie. Niet eens in de gaten dat hij al sinds zijn grondig verguisde dienstplicht gewoon is doorgegaan als Kop-van-Jut en aanhangwagen voor lastige klusjes. Altijd makkelijk om de lopende zaken draaiende te houden en bij de hand te hebben om ook je geweten op te kunnen afschuiven. Voorzover al niet ook totaal afwezig. In dàt geval hoefde Dummy niks bij te leren. Er was trouwens toch geen ruimte voor…

Natuurlijk mag dat gemis ook wat kosten. Nogal veel zelfs. Recept? Zoek een WannaBe en geef hem genoeg geld om te worden bewonderd door iedereen die slimmer is dan hij. Dat zijn er genoeg. Want wat ze al op afstand ruiken, is geld. Veel geld. Vooral grote fooien. Die strijken ze graag op. Is gauw verdiend: even wat zelfrespect opzij en doen of je zo'n arrogante society-lakei adoreert. Echt moeilijk is dat niet want die wandelende Goldcard is toch veel dommer dan jij. Zo dom dat hij niet eens in de gaten heeft al járen door vrijwel iedereen in de maling te worden genomen. Opgevreeën zou Hans Dorrestijn zeggen. Af en toe registreert z'n narcistische intuïtie toch ook nog wel eens wat ongewenste weerstand. Bij mij bijvoorbeeld. Want die malloten-aanbidding hou je geen jaren vol. Ik niet althans. Elke week zo'n hoogwaan hufter blijven behandelen als graag geziene gast, omdat-ie iets met je voogdij-dochter heeft, is geen geringe opgave. Z'n gevoel voor goed ontwikkelde Rotterdamse humor vergoedt toch nog wel wat. Ook al komt hij uit Vlaardingen. En ik écht uit Rotterdam. Van vóór de oorlog zelfs.

De dochter zigzagt daar zo'n beetje tussendoor. In een soort van identiteits spagaat. Héél erg dubbel. En slecht voor haar moraal, geheugen en geestelijke stabiliteit. Aan de ene kant een gewone, modale afkomst en liefdevolle opvoeding. Ooit een aardig en bijdehand schoolmeisje dus. Maar aan de andere kant - en dat snap ik best - de verlokkingen van geld, glans, glitter en een hele rits nèt iets minder mooi geboetseerde schijnvriendinnen. Met dan ook nogal wat egostrelende ontmoetingen vol selfmade BN'ers als strálend status-supplement bovenop het toch al zorgeloze inkomsten- en uitgavenpatroon. Met dank aan 'vriend' Baas.

In 't begin waren wíj - haar ouders - zelf ook nog goed genoeg om van te profiteren. Aparte logeer-etage, huis aan het water, boten en kano's aan eigen steiger, tennisbaan om de hoek, goeie kokkin… wat wil je nog meer? De voogd-vader van Jandoedel z'n toen nog spontane en knappe vriendin, verdiende zelf genoeg maar bleek daarnaast zo lastig als een horzel in je kledingkast. Uit piëteit voor wijlen zijn vriend (door natuurgeweld overleden vader) wilde hij meer zekerheid voor diens dochter en vroeg hem zo af en toe z'n Armani maatpak van 't lijf. Eén keer moest de toen al met argwaan bekeken huwelijkskandidaat zelfs en plein publique excuus maken voor wat al te respectloos horecagedrag. Nog nooit iemand zo psychotisch zien reageren: hij trilde over z'n hele lijf, werd beurtelings van witwas-bleek tot stoplicht-rood en stak zo'n handje uit waarvan je denkt: 'daar zit geen vent aan'. Daar kwam nog bij dat zijn vriendin het toen nog volkomen met haar voogd-vader eens was en haar moeder ook. Want de band tussen vader en pleegdochter was, vóór Dodo's opkomst als partner-kandidaat, zo goed en vertrouwd als beiden, én ook haar moeder, zich maar konden wensen. Dat amputeer je niet zomaar even los van elkaar.

Ik herinner me nog als de dag van gisteren, dat ze samen met haar hartsvriendin, zodra daartoe aangespoord, met het grootste gemak overschakelde op het platste Utrechts van Tineke Schouten. En zonder tussendoor adem te halen, de door Robert Long ingezamelde rijkdom aan Hollandse scheldwoorden er in één ononderbroken riedel uitgooide. Desgevraagd drie keer achtereen. Foutloos.

Want dat soort dingen onthield ze toen nog wel!

Zoals ook het om 't hardst uitbléren van Toon Hermans' mee-dein-refrein:

Wat ruist daar in het Struiiikgewas…. en nòg een keer… Wat ruist daar… enzovoort.

Goh, wat hadden we het slecht toen. Zij samen in de auto met haar "papsadje". Zoals zij mij toen nog noemde…

Aan dat alles, zo vond Dagobert in spé, moest met grote spoed een vooral definitief einde komen. Of die vent weg òf dochterlief van al die hinderlijke scrupules en emotionele herinneringen ontdaan. Zoals ook, conform zijn aan chantage grenzende eisen was gebeurd met al die stupide pluche knuffelbeesten in hun bed. Door haar toen maar heimelijk doorgesluisd naar de wasmachine van mama en liefdevol uitgedeeld aan kinderen van de 'lagere klasse'. Want stel je voor dat vriend/baas die burgermans' idioterie zou zien…

Dus via mama ging dat uitstuffen van inval-paps ook niet lukken. Dan maar psychologisch aan de slag. Geld zat en moreel buigzame relaties genoeg. Een schizofrene identiteits burn-out leek Jandoedel - in overleg met genoemde vriend/baas - daartoe lang zo'n gek idee nog niet.

Nogal naïef nam ik tot dan toe aan dat háár basisweerstand, tegen de wereld van schone schijn, nog steeds intact was. Ook haar vader had ik gekend als een integer man. Doch achteraf gezien hadden haar moeder en ik destijds toch ongelijk gehad en was de toneelschool een betere keuze geweest dan Schoevers. Want in kringen van zelfbenoemde society bleken haar aanpassingsvermogen en haar talent voor chique improvisatie van onverwacht hoog niveau. Maar helaas… gelukkig is ze sindsdien niet meer geweest. Wel aan de wijn. Speciale koeltas vermomd als chique; zelfs met zo'n USB-stekkertje. Voor onderweg om per dag minimaal twee flessen wit koel te kunnen houden. En hopelijk niet ook nog zo'n suikerzakje witte snuif. Mede een bijwerking van de haar opgedrongen herstructurering van geheugen en geweten.

Dat begon dus met die door Dodo opzettelijk uitgelokte burn-out. (Ook wel logisch als je met zo'n Oen door het leven moet en nooit mag laten merken waarom je hem tòch voor lief neemt). Maar het wereldje van de Nouveau Riche heeft de meest verrassende en onweerstaanbare verleidingen in de etalage. Per heli naar de baas z'n tweede huis bijvoorbeeld. In San Tropez. Zorg dat je er altijd tiptop uitziet, nooit om slimme antwoorden verlegen zit en ook dáár de nieuwste mode in een eigen kast hebt hangen. Kleren die je na één keer dragen achteloos weer aan iemand anders cadeau kunt doen. Al of niet met de labels er nog aan. Ze zet ze ook wel eens op Marktplaats. Om te laten zien hoe "gewoon ze is gebleven". Dáárom collecteert ze ook voor het KWF. Eens per jaar…

Op zijn beurt mocht Oen natuurlijk nooit laten merken dat haar schizofrene burn-out recent en van heel dichtbij werd aangestuurd. Volgens plan praatte hij haar naar een goed betaalde society psycholoog. In dit geval een vrouw. Die wist al op voorhand wat er van haar verlangd werd: gras laten groeien door eraan te trekken. Ofwel de schuld doorschuiven naar het verleden want ouders doen maar zelden alles goed. Toch handig als daarbij ook nog blijkt dat je met een invalvader van doen hebt. Gewoonlijk breek je juist díe dan psychotherapeutisch af want daarna volgt mama vanzelf. Motto: als haar bio-vader was blijven leven dan was alles nu bijna ideaal geweest… Helaas, dat plan sloeg in dit geval inderdaad niet aan. Dan maar voor de omgekeerde strategie gekozen: de moeder zelf historisch afwaarderen en de gewezen voogd als aanstichter opdienen. Elk woke-verzinsel was welkom. Dat leek aanvankelijk wèl te lukken. Doch wat bleek? Die twee mensen zijn niet gek en willen ook wel eens even met die therapeute praten die haar een help-me-mama brief gedicteerd heeft. Als dát er van zou komen lag een klacht bij de psychoclub natuurlijk voor de hand. Bovendien zat pa toen nog op schoot bij de pers. Dus stante pede alsnog een dikke declaratie ingediend, laten weten dat de omgekeerde schizo-therapie in dit geval niet aanslaat en vervolgens als de hazen de aftocht blazen. Psycha exit!

Maar de kiel was gelegd, het vliegwiel draaide door, de psychologen-brief had z'n doel toch bereikt en moeders schrok zich drie slagen in de rondte. Wat hebben we in vredesnaam allemaal fout gedaan? (Want zo denken normale ouders dan). Moederliefde vergeeft zichzelf geen fouten. Het kind zal dus wel gelijk hebben. Hoewel… het 'kind' was toen al bijna achtenveertig en dus al heel erg lang zélfs geen puber meer. Maar wat had ze destijds dan wèl gewild? "Nou dat staat toch duidelijk in die brief?" Mams moet niet zeuren over haar eigen kwalen en had zeker niet naar het platteland mogen verhuizen. Ze had haar zorg en hele kapitaal aan de kinderen moeten besteden; niet die schamele drie ton. En ze had zeker niet van een nieuwe vent mogen gaan houden. Al was die als toenmalig voogd voorheen best bruikbaar gebleken. Redelijk beïnvloedbaar, op afroep bij de hand en altijd inzetbaar bij verhuizingen en andere voogdvaderlijke klussen. Maar wat had je daar later nog aan als mama tóch voor een eigen leven kiest, het society-wereldje verafschuwt en dus ook zeker niet om de hoek komt wonen? Gelukkig heeft Dodo wèl geld maar nóóit kinderen gewild. Of gekund. Ter compensatie deed hij haar een overgewaardeerde, peperdure, statushond cadeau. Als stand-in. Want die stop je in een exclusief asiel als je met vakantie moet. Wat nogal vaak gebeurt. Anders zou dit zware glitterleven, met het bijhouden van honderden whatsapps per week en goed gedoseerde facebook- en instagram-verslagen, vol dure diners en exotische vergezichten, niet lang vol te houden zijn.

Indachtig het bij de eerder vermelde vernedering afgedwongen excuus, werkt Jandoedel maar al te graag mee aan de poging om het huwelijk van moeder alsnog in een duivels dilemma te doen omslaan. Maar hoe bereik je dat? Héél simpel: een normaal begonnen ontmoeting in april 2015 verliep namelijk alsvolgt. Al keuvelend bewonderen moeder en dochter de nieuw aangelegde tuin. Pa en schoonzoon genieten nog na van een glaasje wijn op het terras. Pa berust en denkt gelaten dat hij met Armani wel weer zo'n onnozel gesprek zal moeten voeren… Maar nee, in plaats daarvan wordt hij tot zijn verbijstering, volstrekt onverwacht, getrakteerd op een voor de spiegel ingestudeerde, agressieve, hooghartige en tegelijk verachtelijkende blik alsof zelfs een pissebed nog van een hogere orde is. Z'n slachtoffer volstrekt onthutst achterlatend, staat Dodo gedecideerd op en verdwijnt triomfantelijk van het toneel via de schuifdeuren. Zijn aandeel zit er op. Dàt bleek dus tevens onze laatste ontmoeting. Het léék opzet en dat wàs het ook. Volgens plan worden drie schriftelijke uitnodigingen om een mogelijk misverstand op neutraal terrein uit de weg te ruimen hooghartig afgeslagen. De vraag wat of er in 's hemelsnaam zo plotseling te verwijten viel, is tot op de dag van vandaag onbeantwoord gebleven. Inmiddels dus al ruim tien jaar nadien. Ook moeder komt bij dochterlief nooit verder dan: "Ach, het gaat om een heleboel kleine dingetjes die ons mateloos irriteren". Gevolgd door: "Zullen we het over wat anders hebben? Het is nu nèt zo gezellig…"

In Vlaardingen mag Pissebed sindsdien niet meer over de drempel en moeder blijkt haar man jammer genoeg loyaal. Dochter zelf mag of wil ook niet meer naar moeders thuis. Zelfs niet niet als verdriet en een twintigtal kilo's gewichtsverlies haar leven terminaal dreigen te laten omslaan. Dit voortijdig einde, dankzij sondevoeding en professionele zorg nog nét maar slechts tijdelijk voorkomen, blijft het contact beperkt tot af en toe een weekend in een (onnodig duur) hotel. Dat mag wél van Dodo want anders blijf je niet op de hoogte. En vooral veel selfies om de schijn van liefdevolle zorg en aandacht voor dat zielige ouwe mensje op te houden.

Inmiddels bijna veertig jaar getrouwd en tot bijna elke capitulatie bereid, doen pa en ma nog twee naïeve pogingen tot tenminste een gedeeltelijk herstel van de relatie. Daarvan wordt gretig misbruik gemaakt om hun huwelijk nu eindelijk eens definitief op te blazen. Maar wederom helaas… ook nu lukt dat wéér van geen kant. Die twee lijken voor elkaar gemáákt om samen oud te worden. Wat ze in feite al zijn. En dàn - als absoluut gewetenloos toppunt van alle voorgaande intriges - broerlief (sedert hun vaders' dood, na zijn scheiding, PTSS en een hartinfarct misschien wel het zwaarst getroffen slachtoffer) dan toch maar weer eens flink vol gegoten en vergiftigd met bakken valse informatie (nòg altijd geen enkel idee van wat, waar, waarover en wanneer). Maar als moeder - inmiddels drieëntachtig - haar beide kinderen kwijt raakt en daardoor ook haar kleinkinderen nooit meer krijgt te zien, moet het uiterst giftig zaad der tweedracht dit pleit nu toch eindelijk wel eens definitief kunnen beslechten….?!?

Doch wat gebeurt er wél?

Wéér niks. Of toch? Haar verdriet breekt moeders' hart en weerstand totaal en zelfs haar mantelzorg-echtgenoot weet nu ook niet meer wat zijn Grote Liefde nog kan redden. Maar wat kan dat schelen?

Dood is ook goed…
 

15 april 2015 (Eerste versie)

PS. Tot zover de begeerlijke wereld van de Nouveau Riche. Eet smakelijk!