Ik verrek het. Ik doe het niet. Ik koop geen nieuwe auto.

Bij de meeste bezitters van een rijbewijs stap ik gewoon niet in. Al bijna vijftig jaar niet meer. Met die belofte aan mijzelf heb ik ooit m'n gezondheid en misschien ook nog wel m'n leven gered. Door toen intuïtief op eigen gelegenheid te gaan. Collega boos. Later niet meer…

Dus dan doe ik dit ook niet. In zo'n rijdende computer zitten. Ik dank je wel. Ik ga niet in zo'n ding. Ook al niet omdat het Elon Musk is die zegt dat me niks kan overkomen. Is-tie, behalve rijk, ook nog waarzegger of zo? Is trouwens al gebeurd met een stelletje Tesla's ergens in de VS. Ze bleven maar steeds 72 rijden. Dat land is gelukkig groot. Deed me aan SPEED denken. De film. Daar hebben we tenminste Sandra Bullock nog aan overgehouden.

Ik weet precies hoe ik me zou voelen achter het stuur van zo'n Ai geprogrammeerd stuk blik met accu's. Met m'n knietjes tegen elkaar, m'n billen samengeknepen en over m'n kop zo'n zwarte integraalhelm die ik van de buurman heb geleend. Past niet goed. Kop te groot. Maar beter dan niks.

Nee jongens, dat gaat ook niet meer gebeuren, tenzij ik al dat automatische gedoe op uit kan zetten. Zodat het hoe dan ook uit blijft. Al nader ik een muur van een meter dik beton. Vergeet niet dat die dingen eigenlijk nog altijd experimenteel zijn. Of je je handen toch maar liever dichtbij het stuur wilt houden. Die tekst stelt me helemaal gerust. Dat snap je. Er kan niks gebeuren maar toch… En wie garandeert me dat het apparaat als alle knoppen op uit staan dan wél doet wat ìk wil. Dus ik geen nieuwe auto met Ai. Ik wil kunnen rijden op de manier zoals ik dat al vijftig jaar doe. Dus ook die reactie een split second zelf uitvinden.

Maar dat kan al niet meer. Van wie dan ook een nieuwe koopt, grijpen de elektrieke hersenen van de auto sowieso in zoals de auto denkt… Want dat moet. Dat is al wettelijk vastgelegd. Let wel: "Een auto die denkt" dat er iets fout gaat. En dàn pas doet wat hij denkt dat goed is. Hoe vaak denk je dat ik dat de laatste vijftig jaar een aanslag op mijn eigen welzijn heb weten te verijdelen? Ook al doordat ik zo'n onmogelijk probleem toch voor mogelijk hield totdat het niet gebeurde. En enkele honderden meters tevoren toch aan zag komen. Dat heet ervaring. En als je dat na pakweg twee miljoen kilometers nog niet hebt, dan had je er nooit aan moeten beginnen.

Dus zou ik op zoek gaan naar een superoccasion van vóór het digitale tijdperk. Waarin ik alleen mijzelf de schuld kan geven als er iets mis gaat. Of mogelijk en nòg vaker een medeweggebruiker. Weet dat plastic brein van de auto wat die andere automobilist bezig hield? Hoe z'n humeur concentratie beïnvloedt? Of dat slaaptekort? Of juist niet. En wat hem of haar drijft om op vier of juist op veertig meter achter z'n voorganger te blijven rijden?

Ik heb door duizenden van die bewuste en onderbewuste wake-up momenten een bepaald, steeds terugkerend, gedrag opgeslagen liggen. Ik weet niet of die ook al in zo'n robotbrein zijn verwerkt. Moet nog even indalen denk ik. Een decennia twee of drie.

Hoewel, als ik twee Tesla's naast elkaar op me af zie komen, dan moeten ze allebei allang weten dat ik een tegenligger ben… Wat ik dan doe?

Tussen twee, op een haar na te missen, dikke bomen door waarschijnlijk en dan de sloot maar in. Maar dan heb ik tenminste nog een kans. En die heeft dat stuk techniek achter me niet meer.

En dan maar hopen dat de eigenaar daarvan, als hij uit z'n coma komt, dat nog weet en kan zeggen: "zelf had ik anders gereageerd". En dan vraagt: "hoe is het met man die voor me reed afgelopen?"

"Ooh, die is nu drie weken geleden nog bij je wezen kijken. De dag na de klap. Samen met z'n vrouw. Hij was onder de indruk van wat jou is overkomen.

"En…?"

"Wat bedoel je met én?"

"Nou, hoe was hij er aan toe?"

"Een paar blauwe plekken en een pleister op z'n neus. Door de botsing tussen bril en airbag. Hij wilde persé geen nieuwe auto van de verzekering en heeft naar dezelfde gezocht als waarmee hij de sloot in reed. En die heeft-ie weer…"

26 juni 2026

(36 graden buiten)