Wat Klaas verder vertelde

Brieven aan Rietje

"Juni. De maand die mij eigenlijk nooit iets zei. Ik schrok er echt van. Al bijna een jaar na die verschrikkelijke week. Ik dacht dat het lang zo ver nog niet was. Echt niet. Een half jaar hooguit. Zou ook wel komen door de drukte van de verhuizing. En vooral door het zoeken naar een manier om alleen verder te leven. Plotseling moest ik overschakelen op "al bijna een jaar". Moeten we soms dankbaar zijn dat ik niet al die tijd alleen maar treurend heb rondgelopen, maar ook en vooral razend kwaad van schrik en walging door alle onrecht en verdenkingen, jou en mij aangedaan? Zelfs postuum? Of juìst postuum. Omdat jij nu niet meer kunt ingrijpen. Daar hebben ze nog meer dan twaalf jaar op moeten wachten… Dat is dan ook het enige wat ik er leuk aan vind.

Alleen... dit kon Loesje niet helemaal zelf hebben bedacht. Zelfs niet met die vent van d'r. Plotseling werd ik mij bewust van Trudy's hand in dit complot. Want die kon dit wel. En wat had Trudy's advocate - als een toen onbegrepen waarschuwing - lang geleden in het Amsterdams Gerechtsgebouw ook alweer gezegd:  Ik weet waar ze mee bezig is, maar dat gaat me echt te ver." En die haar cliënte om die reden ter plekke de wacht aan zei…

En wat was ook alweer de kracht van Trudy's intriges? Dat ze soms juìst handelde in strijd met haar eigen belang. Zelfs ten koste van haar eigen kinderen. Iets wat geen andere moeder ooit zou doen, dat doet Trudy nu juist wèl… Dat had ik al zo vaak mee gemaakt. En wat had die vroegere achterbuurvrouw ook alweer gezegd? "Ik bridge met haar maar ik geloof haar niet…"

Dit zou verklaren waarom Loesje anno 2015, na behandeling door een voor haar ingeschakelde psychologe - nodig of niet - mij veroordeelde tot het niveau van een insect dat zojuist onder straattegel is uitgekropen. Want zo behandelt ze me sindsdien. Voorheen twintig jaar haar voogd en kameraadje…

De eerste maanden na de juridische mokerslag van 23 juni 2025 - en dus nadat ik dit definitief met jou niet meer kon "delen" - waren een hel op aarde. En dat was Loesjes’ bedoeling ongetwijfeld ook. Hoewel ze echt kan hebben gedacht dat er nog geld te halen was. Niet dus. 

 Van slapen kwam sowieso al niet veel. Zeker niet meer dan vóór 10 juni. Wakker worden met meteen die pieker- en paniek gedachten maakte het onmogelijk om eindelijk eens wat tot mezelf te komen. Ik begon toen ook te begrijpen wat een échte burn-out moest zijn. Ik deed of dacht soms dingen die totaal niet bij me horen. En iedereen maar denken en zeggen: "Joh, dat hoort erbij. Jullie hielden zoveel van elkaar. Jullie waren al die éénenveertig jaar dag en nacht samen."

Dat was wel zo, maar dat alléén dàt was het niet. Ik kon maar niet begrijpen hoe toch ook wel serieuze mensen ooit zo vast in iets konden geloven dat nóóit gebeurd kòn zijn. Dat niet strafbaar was en ook niet strijdig met goede zeden en gewoonten. Alleen maar van horen fluisteren. Zonder enig spoortje van bewijs. Boem. En - nog gekker - zonder hardop te willen zeggen wat mij onuitgesproken werd verweten. "Anders escaleert de hele zaak" schreef Loesje toen jij daar voor de zoveelste keer naar vroeg. "Nou laat het dan maar escaleren" schreef je terug. Maar dàt kon Loes jou kennelijk toch niet aandoen. Dat zou ook terug slaan op háár handel en wandel. Dat begrijp ik nu ook wel. 

Trudy verdient een volstrekt terechte aanklacht wegens het verzwijgen van essentiële documenten en het stelselmatig rondstrooien van haatzaaiende beschuldigingen. En dus van manipulatie en smaad. Voor de tweede keer na juli 1987. Toen ze haar geloofwaardigheid ook verloor. Om dezelfde redenen: het achterhouden van bewijsmateriaal.
Nu wéér zo’n rechtzaak? Want nu kàn het ook. Woke verjaart niet zover ik weet. Ik hoef mijn kinderen immers ook niet meer te ontzien. Het zijn allang geen kinderen meer. En ze weten best wat er allemaal wel en niet gebeurd is. Ze hebben niet voor niets zelf de deur naar onze scheiding open gezet. En zijn op 8 december 1984 op eigen initiatief bij jou en mij komen wonen.

Maar nu begrijp ik ook dat mensen met wie we tot 10 juni allebei dachten op z'n minst goed bevriend te zijn geweest, dit volstrekt ten onrechte als een soort complot achter de hand hebben kunnen houden. Verborgen voor ons allebei. Dat zij dit ook nog werkelijk op dát moment hebben uitgespeeld zegt trouwens meer over henzelf dan over jou en mij. Want zoals de waard is…. 

"Ik moet eerst nog het verlies van een vriendin te boven komen", whatsappte je vroegere schoonzus op 11 juni. Nou, jouw vriendin bleek ze een dag later ècht niet te zijn geweest. Nooit. 
Dit was en is doodgewoon ordinair verraad van het ergste soort.

Zelfs als er ook maar iets van dit alles wél waar zou zijn geweest dan snap ik nog steeds niet hoe je dit kunt. Op zo'n kwetsbaar moment ook daadwerkelijk en zo planmatig uitvoeren. Nog geen dag na het verlies van jou met wie ik ruim veertig jaar zó gelukkig was. Dat doe je niemand aan. Nooit. Je trapt iemand niet tegen z'n hoofd die al op de grond ligt. Want daar is dit mee te vergelijken.

Er is er maar één die mij dit eerder aandeed. Gelukkig kan ik dat zelfs nu nog echt aantonen. Het gebeurde ooit in Nijmegen. In het Radboud Ziekenhuis. Meer dan vijftig jaar geleden. Zo iets verzin je niet. Dat leg ik later nog wel uit.

Maar wat nu? Ik begon net een beetje te leren leven mèt deze tot nu toe volstrekt onverwachte ballast. Onrecht en Woke zijn maatschappelijk bijna normaal geworden… Toch heb ik afgelopen nacht redelijk goed geslapen. Ook zonder pillen. Wat dat betreft zit ik bijna weer op een niveau van lang geleden. 

En wat mij laatst heel erg veel goed deed was een whatsapp-opmerking van Cornelie waarmee ik heel vroeger ben opgegroeid zoals je weet. Want die verloor, nu alweer drie weken geleden, háár maatje ook. Ze schreef me een paar dagen geleden heel spontaan: "Toen ik je even echt nodig had WAS JE ER!!"
In twee uur van Joure naar Dordrecht. Nadat ze belde dat haar Piet definitief gevallen was. Ik vond het volstrekt vanzelfsprekend dat ik onmiddellijk in de auto sprong. We zijn de laatste twee van onze familietak. Ik heb daar drie nachten op die oude, te smalle, keiharde bank geslapen. Nadat we tot diep in de nacht hadden zitten praten. Beiden volstrekt helder. Over dingen uit ons verre familieverleden. Die niemand anders meer kon weten. Omdat we de laatsten zijn uit onze tak van een hele grote familie. En over haar en mijn moeder als onafscheidelijke zussen. Ook en vooral in en na de Grote Oorlog. Waarvan we toen nog dachten dat zo iets nooit meer zou kunnen gebeuren. En hoe Piet en zij elkaar leerden kennen. Dat deed haar kennelijk goed. Mij ook trouwens.

Ik zie niet echt tegen 10 juni op. Moest wel iets bedenken om die dag goed door te komen. Dat geldt voor meer dagen heb ik ervaren. Als de moedeloosheid dreigt toe te slaan, dan kan ik maar beter iets gaan ondernemen. Iets dat m'n brein een andere kant op stuurt. Gelukkig had ik komende week al zeker drie afspraken. In Borculo, in Lochem en in Dordrecht. 

Eén of twee decennia eerder zou ik hemel en aarde hebben bewogen tot bewezen was dat Trudy weer een loopje heeft genomen met de waarheid. Wat heet een loopje? Een hele marathon!
Iets wat sinds Woke steeds vaker voorkomt. O, wat zijn wij Nederlanders tegenwoordig gehoorzaam en kuis (als het om anderen gaat). Dat wist ik allang en daarom zit ik ook niet op Facebook of Instagram. Terecht, dat zie je nu maar weer. Goed bewaarde privacy redt mensenlevens. Dat heeft de bezetting ons ook geleerd.

Maar nogmaals: wat doe ik nu? Anno 2026? Hetzelfde als ik 12 jaar geleden zou hebben gedaan? Als ik toen had geweten, wat pas na het afgelopen jaar langzaam tot me is doorgedrongen? Want op mijn leeftijd nu kan ik er ook voor kiezen om mijn leven rustig uit te leven. Nu hoor ik jou al zeggen: “Nou doe dat dan.” En misschien heb je gelijk. Wat kan mij m'n reputatie schelen als ik straks toch ook dood ben? Maar aan de andere kant zullen mijn kinderen en kleinkinderen zich dan nooit de vader en grootvader kunnen blijven herinneren die ik ooit voor hen was. En zonder Trudy's manipulaties nog steeds zou zijn.

En - zeker zo belangrijk - mag ik haar hiermee laten wegkomen? Nadat ze mijn kinderen onder chantage keihard heeft laten kiezen tussen hun moeder en hun vader. En toen mijn kinderen toch bij jou en mij kwamen wonen - een mogelijkheid die óók in het convenant was vastgelegd - haar dreigement op hun verhuisdag op 8 december 1984 met de woorden: "Als je ze niet meteen terug stuurt dan maak ik je kapot..."

Nou, dat is haar nog bijna gelukt ook! 

1 juni 2026