Wat mannen nooit zullen begrijpen, is waar moederliefde toe kan leiden

En dan tussen moeder en dochter in het bijzonder. Gelukkig niet in alle gevallen want anders kunnen de meeste vaders van deze wereld hun boeltje wel in gaan pakken. Ik weet daar intussen - hoogst ongewild - alles van omdat ik er juist nu tot over mijn oren middenin zit. Als gewezen voogd van mijn drie maanden geleden overleden maatje haar opstandige dochter. Ik heb die dochter twee en veertig jaar geleden als onvolwassen tiener tot over haar oren in de watten gelegd. En vele jaren lang, samen met haar moeder, zoveel mogelijk buiten de dagelijkse zorgen gehouden. Ik was haar raad, steun en toeverlaat. Zij vond dat gewoon maar beloonde me daarvoor toch door me nog vele jaren daarna de, als zodanig ervaren, eretitel “papsadje” aan te spreken. Onze weerzijdse, door mij met stiefvaderlijke trots, bewaarde correspondentie bewijst dat. 

Dezelfde zorg besteedde ik aan haar twee jaar oudere broer die dat, naar mijn gevoel, eigenlijk nóg harder nodig had. Dit alles vond ik destijds mìjn absolute plicht want die twee jonge mensen hadden toen nog maar zo kort geleden op slag hun vader verloren. En haar moeder dus haar man. Op een manier die zeldzaam ingrijpend was en dat nu nog steeds zou zijn.

Haar vader was in toenemende zin meer dan een goede bekende. En dus leek dit alles volkomen vanzelfsprekend. Hij zou het voor mijn dochters ook hebben gedaan. Denk ik. Maar dat weet je natuurlijk nooit zeker. Al helemaal niet na de inmiddels verstreken vier decennia. De dochter is met haar huidige negen en vijftig jaar geen tiener meer en ik mag van geluk spreken dat ik dit nog kan opschrijven zo kort na mijn zeven en tachtigste verjaardag.

Voordat deze gebeurtenis ook een onvoorziene draai gaf aan mijn inmiddels naar opperste tevredenheid verlopende dagelijkse gang van zaken, leefde ik al bijna drie jaar gescheiden van tafel en bed. En voor zover dat kon, ook nog in alle pais en vree. 
In goed overleg bij de notaris vastgelegd in een naar wederzijdse tevredenheid opgesteld convenant. Waarin ook met de rechten en verlangens van de kinderen op milde wijze rekening was gehouden. “Meer dan… “ zou je achteraf ook wel mogen zeggen. Behalve dat we daarna een kleine twintig kilometer bij elkaar vandaan woonden, was er eigenlijk maar weinig veranderd. Zelfs de gezinsvakanties niet.

De scholen en de buitenshuis interesses van de kinderen lagen daar letterlijk midden tussenin. Ze konden per dag kiezen tussen: ik fiets naar links en slaap bij mama of naar rechts en logeer bij papa. Al of niet tezamen met vriendjes of vriendinnetjes. Geen probleem. Alles kon en werd, waar wenselijk, begeleid en nog betaald ook. Door mij wel te verstaan. Zoals dat daarvoor ook altijd mijn plicht was. En de toen nog gangbare telefoon met knoppen waarmee je door een draadje eveneens je zegje kon doen, voldeed aan alle per direct gewenste uitwisseling van gegevens: “ik ben hier en kom dan en dan weer daar.”

Maar ik had van het instituut huwelijk, als gevolg van een onbezonnen maar met verplichtingen beladen tienerliefde, met grote opluchting afscheid genomen en zag zo iets voor de toekomst dan ook totaal niet meer zitten. Mijn arbeidzame dagen en gedachten werden vrijwel volledig in beslag genomen door mijn succesvol adviesbureau voor imagovorming. Daarbij meestal als vanzelfsprekend gevolgd door de opzet en productie van audiovisuele programma's die ik zelf schreef en regisseerde. 

 Groter dan het maximaal kunnen inzetten van mijn eigen talent had het nooit mogen worden. Dat bleek achteraf mijn grootste fout en kwetsbaarheid. De invulling van mijn dagelijks beschikbare tijd had meer weg van een veel waardering oogstende hobby dan van een manier om snel geld te verdienen. Laat staan om te hunkeren naar nog veel meer daarvan. Hetgeen heel best had gekund. Naar later bleek.

Behalve voor het voortzetten van de omgang met mìjn kinderen in de breedste zin van het woord, en mijn team van vertrouwde en ook persoonlijk betrokken medewerkers, had ik geen enkele behoefte aan bemoeienissen daarbuiten. Behalve uiteraard de ontspanning van sport en de deelname dito gebruikelijke verplichtingen.

Totdat voornoemde vriend zo onverwacht overleed. En ik betrokken werd bij de zakelijke voortzetting van zijn bedrijf en nog wat later bij de privé opvang van zijn gezin. Waartoe ik mij, nadat mij dat gevraagd was, dan ook volledig verplicht voelde. En alles en iedereen daarbij inzette voorzover dat in mijn en hun vermogen lag.

Nadat de weduwe - wàt een rotwoord als je nog maar net veertig bent -de eerste schokken binnen haar eigen gezinnetje, de familie en hun sociale kringen een beetje had verwerkt, daarin bijgestaan door de commissaris van het bedrijf dat nu het hare was, kwam ik aanvankelijk slechts zakelijk in beeld. En deed, samen met tal van anderen, mijn best om hen het leven weer te doen oppakken. In mijn geval als formeel directeur van hun pensioen BV.  Zo ongeveer het laatste waar ik verstand van had. Geen nood evenwel: ik stelde als voorwaarde dat een andere behulpzame kennis, die verantwoordelijk was voor de financiële zaken van een internationale onderneming, het beleid uitstippelde en de feitelijke handelingen verrichtte. Hetgeen ook hij gewetensvol op zich nam.

Als vóór zijn overlijden opkomende vriend des huizes begeleidde ik de aan mijn zorg toevertrouwde “weduwe” naar officiële verplichtingen en nog wat later ook naar wat meer informele gelegenheden, waar ze als vrouw alleen anders niet toe gekomen zou zijn. Mogelijk ook niet doordat zij nog gehinderd werd door haar toch wel kwetsbare gezondheid als gevolg van een zware operatie in het jaar daarvoor. Want het lot houdt nu eenmaal geen rekening met dubbele tegenslagen in een mensenleven. Ook niet als je als jonge moeder sympathiek, zorgzaam, praatgraag en nìet onaantrekkelijk bent.  

 Echter, zo ervoer ik later, zodra zowel de familie alsmede de vriendenkring daar lucht van krijgen, beginnen die daar een soort van goedbedoelde koppel-druk op uit te oefenen. Doch naïef als ik in dat soort zaken kennelijk van nature ben, had ik dat totaal niet in de gaten. Daarin gesterkt doordat ook zij daar nog lang niet aan toe leek te zijn en ik me al jaren daarvoor zeer bewust had voorgenomen mij nooit meer in de verplichtingen van een blijvende relatie te willen storten. Het uiteindelijk toch nog verworven vrijgezellenleven beviel me uitstekend en de daarbij behorende vrijheid van doen en laten ook.

Geleidelijk begon mijn beschermelinge daar evenwel anders over te denken zonder dat ik dat ook maar in de verste verte in gaten had. Sterker nog: als je van nabij meemaakt hoezeer een alleenstaande vrouw door sommige lieden schaamteloos opdringerig wordt benaderd, dan schaam je je voor je eigen sekse. 

Gelukkig genoot ze een prima persoonlijke bescherming in de vorm van een grote zwarte hond, die mij intussen wel in haar omgeving duldde. Maar meer dan dulden was het niet.
Bovendien kreeg haar hondstrouwe bewaker al gauw assistentie van een tweede onder zijn leiding op te voeden herderpup. Met als achterliggende gedachte: leuk voor de kinderen.

Dit alles verliep naar ieders tevredenheid totdat ik haar, na een door Rotary verzorgde wijnproeverij, thuis wilde afleveren. En met de woorden "Nog even gauw een kopje koffie?” mee naar binnen werd geloodst. 

Nooit zal ik dat totaal onverwachte moment vergeten dat ik daar in dat aardedonkere, nauwe kapstok-halletje, met inmiddels twee onzichtbare blaffende honden om mij heen, haar armen om mijn hals en haar mond op de mijne voelde. Ik kon, indachtig mijn vaste voornemens, nog net uitbrengen "meisje pas op". Want hoezeer onbewust gedroomd wellicht, een blijvende vriendschap loopt gevaar op dit soort momenten. Dat realiseerde ik mij al wel. Gelukkig gebeurde er verder toen niets van dien aard en schreef ik dit bij verrassing niet onaangename voorval toe aan de prettig verlopen avond en de eerder genoten glazen rode wijn. 

Maar zoals zo vaak in dit leven: de toekomst had allang een heel andere route voor ons in petto. In de vorm van een voor beiden toen nog onvoorspelbare, maar kennelijk met redelijke zorgvuldigheid samengestelde "bucketlist". Want zo mag je die reeks van pas achteraf te overziene gebeurtenissen wel noemen.

08-01-2026